Życiorys Williama Szekspira

Urodził się najprawdopodobniej 23 kwietnia 1564 roku (ustalone orientacyjnie na podstawie daty chrztu – 26.04.1564r., w tamtych czasach miał on miejsce kilka dni po narodzinach) w miejscowości Stratford-upon-Avon. Syn Johna Shakespeare\'a, będącego lokalnym politykiem, oraz Mary Arden. Był jednym z ośmiorga dzieci tej pary. (Jego rodzice byli kuzynostwem). Rodzice Szekspira mimo nacisków w kraju, pozostali wierni religii katolickiej (on sam został w niej ochrzczony), choć sam William podobno wychowywał swoje dzieci bardziej w religii protestanckiej.

Uczył się w lokalnej szkole w Stratford, najprawdopodobniej w związku z kłopotami finansowymi rodziny przerwał naukę i nic nie wskazuje na to by ją w późniejszym okresie podjął na nowo.

Pracował jako guwerner i sekretarz na magnackich dworach. Występował w dworskich przedstawieniach. W 1582 roku poślubił starszą od siebie o 8 lat Anne Hathaway. Oblubienica była wtedy w ciąży (około 3 miesiąca) i najprawdopodobniej było to małżeństwo zawarte pod wpływem nacisku jej rodziny. Urodziło im się łącznie troje dzieci: Susanna, a następnie bliźniaki: Hamnet i Judith. Mając 11 lat umiera Hamnet (jeden z bliźniaków), niektórzy twierdzą, że jego śmierć była przyczyną napisania Hamleta.

Szekspir uważany jest za najwybitniejszego pisarza angielskiego – wręcz poetę narodowego, reformatora teatru. Poeta, dramaturg, aktor, którego sława wykracza poza granice jego ojczyzny.

Jako jednemu z niewielu dramaturgów udawało mu się łączyć tworzenie komedii jak i tragedii.
Dzieła tego autora zostały przetłumaczone na najważniejsze języki nowożytne, a cytaty z Szekspira (niekiedy sparafrazowane) goszczą w naszej codzienności.

Szekspir doczekał się także przekładów na język polski. Pierwsza osobą, która tłumaczyła dzieła Szekspira był Ignacy Hołowiński. Miało to miejsce w latach 1839-1841. Wielu jednak uważa, że były one bardzo kiepskie, jeśli chodzi o wierność przekładu.

W roku 1875 ukazały się przekłady: Józefa Paszowskiego, Stanisława Koźmiana oraz Leona Ulricha, współpracował z nimi także Józef Ignacy Kraszewski. W dwudziestym wieku Szekspira tłumaczyli w Polsce także Stanisław Barańczak Maciej Słomczyński.

W Twórczości artysty znajduje się okres nazywany często "straconymi latami". Po urodzeniu się bliźniąt Szekspir znika z areny artystycznej na okres około 7 lat. Nie wiadomo co się z nim wtedy działo. Istnieją nawet podejrzenia, że w tym czasie był osadzony w więzieniu. Niektórzy sądzą, że pracował gdzieś jako nauczyciel. Teorii jest wiele, co jednak działo się w tym okresie naprawdę, raczej nigdy nie zostanie ustalone.

W 1598 roku Szekspir zagrał po raz pierwszy w sztuce teatralnej, od wtedy też zaczęły się pojawiać wzmianki o nim jako twórcy wystawianych przedstawień. Działał w Trupie Lorda Szambelana. Pisał dla nich teksty, czasami brał udział w ich przedstawieniach a prawdopodobniej zajmował się też ich finansami. Miał tez udziały w Globe Theatre.

Majątek Szekspira w czasach jego działalności pomnażał się bardzo szybko. Widać to w zachowanych dokumentach. Dzięki staraniom pisarza w 1596 roku jego ojciec dostał wreszcie herb, o który starał się przez szereg lat. Niestety wtedy problemy finansowe rodu pokrzyżowały mu plany.
Pod koniec życia Szekspir powraca do Stratford. Umiera w rodzinnej miejscowości w dniu 23 kwietnia 1616 roku. Jest pochowany w absydzie znajdującej się w kolegiacie Świętej Trójcy w Stratford. Było to wielkie wyróżnienie, w tym wypadku wykupione przez pisarza jeszcze za życia.
Grób wieńczy pomnik przedstawiający Szekspira początkowo z sakiewką zboża, a po stu latach zamieniono ją na pióro. Na grobie znajduje się epitafium:

IVDICIO PYLIUM, GENIO SOCRATEM, ARTE MARONEM, TERRA TEGIT, POPULUS MAERET, OLYMPUS HABET.

Co oznacza mniej więcej:

"Pylos w osądach, Sokrates w geniuszu, Maro w sztuce. Ziemia go grzebie, ludzie opłakują, do Olimpu należy."

O Szekspirze świat usłyszał na dobre dopiero po jego śmierci. Wcześniej nie powstawały jego podobizny, niewiele jest też wzmianek o nim.

Dzieła tego autora uważane są za arcydzieła. Większość z nich doczekała się wystawienia w teatrze, którego współwłaścicielem był Szekspir.

Jest wiele niezgodności jeśli chodzi o chronologie powstawania utworu, sam autor bowiem nigdy nie spisał w jakiej kolejności zostały one napisane. Niejednokrotnie też autor wprowadzał zmiany do dzieł już wcześniej wydanych. Szekspir jest autorem około 40 sztuk i 154 sonetów, a także wielu innych utworów.

Sonety mówią o miłości, pięknie i moralności. Na ich podstawie też został on posądzany o biseksualizm. Jego partnerem miał być rzekomo Henry Wriothesley.

Szekspir poza sonetami pisał też długie utwory wierszowane. Można tu wymienić: Skargę zakochanej, czy Namiętnego pielgrzyma. Zaś Feniks i gołąb to krótki utwór o upadku miłości.

Poza tym Szekspir napisał między innymi:

- Kroniki
- Król Jan (ok. 1595-1596)
- Henryk VI, część 1 (ok. 1591)
- Henryk VI, część 2 (ok. 1591)
- Henryk VI, część 3 ( ok. 1591)
- Ryszard III (1590-1593)
- Henryk V (1599)
- Henryk IV, część 1 (1596)
- Henryk IV, część 2 (1597)
- Ryszard II (1595)
- Henryk VIII (1596-1598)

Komedie

- Komedia omyłek (ok. 1591)
- Stracone zachody miłości (1594)
- Poskromienie złośnicy (1594)
- Dwaj panowie z Werony (1590-1595)
- Sen nocy letniej (1595)
- Kupiec wenecki (1596)
- Wiele hałasu o nic (ok. 1598-1599)
- Jak wam się podoba (1599-1600)
- Wieczór Trzech Króli (1600)
- Wesołe kumoszki z Windsoru (1602)
- Perykles, książę Tyru (1608)
- Wszystko dobre, co się dobrze kończy (1602-1603)
- Miarka za miarkę (1604)
- Cymbelin (1609)
- Opowieść zimowa (1610-1611)
- Burza (1611)
- Dwóch szlachetnych krewnych (1614)

Tragedie

- Tytus Andronicus (1593)
- Romeo i Julia (1595)
- Juliusz Cezar (1600)
- Troilus i Kresyda (1601)
- Hamlet (1600)
- Otello (1605)
- Król Lear (1605)
- Makbet (1606)
- Antoniusz i Kleopatra (1606-1607)
- Koriolan (1607)
- Tymon Ateńczyk (1608)

Wiersze i poematy

- Sonety (1609)
- Wenus i Adonis (1593)
- Gwałt na Lukrecji (1594)
- Namiętny pielgrzym (1599)
- Feniks i gołąb (1601)
- Skarga zakochanej (1610)

Ponadto Szekspirowi przypisywane są, (choć nie zostało to do końca potwierdzone ze względu na zaginiecie dzieł):

Love\'s Labour\'s Won (przed 1598), Cardenio (przed 1613), Edward III (1596),Sir Thomas More (między 1592 a 1595), Thomas Lord Cromwell (1602), A Yorkshire Tragedy (1608), Sir John Oldcastle (1600), The London Prodigal (1605).

Przyjmuje się, że im starsze były wydania kolejnych dzieł mistrza, tym bliższe były temu co tak naprawdę chciał on przekazać. Na, wskutek bowiem błędów drukarskich kolejne wydania odbiegały niekiedy znacznie od oryginału.

Niejednokrotnie w świecie znawców pojawiały się zażarte dyskusje nad tym czy aby na pewno wszystkie dzieła przypisywane Szekspirowi wyszły spod jego pióra.

Dzieła Szekspira trafiły też na szklany ekran. To łącznie około 420 pełnometrażowych filmów wychodzących z rąk reżyserów różnych narodowości.

Wpływ Szekspira na literaturę na całym świecie jest wyraźnie widoczny. Także w polskiej literaturze można znaleźć wiele odwołań do jego utworów. Warto tu wspomnieć między innymi o Kordianie Juliusza Słowackiego, gdzie można znaleźć odwołania zarówno do Hamleta, jak i Makbeta Szekspira.

Stanisław Wyspiański też nie pozostał obojętny w stosunku do twórczości wielkiego mistrza.

Przedstawienie, jakie powstało na podstawie dzieł Szekspira napisane właśnie przez Wyspiańskiego zostało wystawione w teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie.

Adam Mickiewicz umieszcza fragment utworu Szekspira w wierszu Romantyczność. Do postaci Szekspira nawiązuje także Witold Gombrowicz w Ferdydurke.

Szukaj innych prac na sciagawa.com.pl (wyszukiwanie wewnątrz strony):